متالورژی چیست؟

در یک تعریف ساده: علم و فن شناخت و استخراج فلزات و هنر کار روی آنها را متالورژی می نامیم. متالورژی یک حوزه از مهندسی و علم مواد است که رفتار فیزیکی و شیمیایی عناصر فلزی، ترکیب های بین فلزی و مخلوط آن ها که “آلیاژ” نام می گیرد را شامل می شود.

متالورژی ، فرآوری مواد معدنی از کانه های آنها (جداسازی از سنگ معدن)، ذوب، تصفیه و تولید شمش، بهبود خواص و تهیه آلیاژ ها و فن کار بر روی فلزات و شکل دادن آنها را در بر می گیرد. علم متالورژی به دو دسته متالورژی فیزیکی و متالورژی مکانیکی تقسیم بندی می شود. مهندسی متالورژی به دو دسته متالورژی آهنی و غیرآهنی تقسیم بندی شده است .

متالورژی یا متالوژی؟!

متالورژی (metallurgy) از دو واژه یونانی metal به معنی “فاز” و ourgein به معنی “کار کردن” ترکیب شده است. در اینجا توجه به این نکته لازم است که حتی بسیاری از متخصصین نیز نام این رشته را “متالوژی” نوشته و تلفظ می کنند که با توجه به ریشه کلمه نادرست است. احتمالا منشأ این خطا، قیاس نادرستی است که بعضی ها در ذهن خود می سازند. چون بیولوژی فیزیولوژی، رادیولوژی و صدها رشته علمی دیگر به” لوژی” ختم می شوند، آنها تصور می کنند که این رشته علمی هم باید به همان قیاس متالوژی باشد.

تاریخچه علم متالورژی

ظهور فلزات باعث آغاز عصر نوین در زندگی بشر شد به گونه ایی که او را از عصر پارتین سنگی به عصر مس ، مفرغ و نهایتا آهن آورد .

استخراج (Extraction)

استخراج فلزات اصولا به فرآیند احیاء فلز از کانیهای سولفیدی ، اکسیدی و غیره و تبدیل آن به فلز یا آلیاژهای فلزی گفته میشود این فرآیند نسبتا پیچیده و از حجم بالای تجهیزات بهره میبرند  با توجه به تنوع بالای کانی های فلزی در جهان روش های استخراج نیز بسیار متنوع و مختلف میباشد .

آلیاژسازی (Alloying)

از ترکیب عناصر فلزی یا عناصر دیگر (فلزی یا غیر فلزی ) تولید می گردد . از زمان پیدایش مفرغ (برنز قلع) بشر فهمید که آلیاژها از خواص ویژه ای نسبت به فلزات خالص برخوردار هستند. به نحوی که در صنعت کمتر از قطعات فلزی خالص استفاده شده و تقریبا کلیه قطعات مهندسی و غیر مهندسی (حتی زیور الات ) از آلیاژهای ساخته می شود .آلیاژها از استحکام بسیار بالایی نسبت به فلزات خالص برخوردار می باشند.